Trang web của Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát triển Văn hóa Phương Đông
Chia sẻ tri thức, khai thông trí tuệ
Cộng đồng tin - thờ chủ tịch hồ chí minh tại các điện tư gia ở Việt Nam qua khảo sát điều tra thực tế
14:11 10/07/2026
Nghiên cứu hiện tượng tin - thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh (Hồ Chí Minh) cho đến nay chủ yếu vẫn là những nghiên cứu lồng ghép với các hiện tượng tôn giáo mới khác, hơn là tách từng loại hình để khảo sát khách quan về những chủ thể thực hành. Với cách tiếp cận nhân học tôn giáo, xã hội học tôn giáo, bài viết cung cấp những thông tin chân thực, khách quan về cộng đồng tin - thờ Hồ Chí Minh ở các điện tư gia tại Việt Nam hiện nay qua các số liệu điều tra thực tế (định lượng và định tính) mà nhóm nghiên cứu đã thực hiện trong các năm 2024 - 2025. Bài viết cung cấp những thông tin cơ bản nhất về chủ thể tin - thờ Hồ Chí Minh nhằm cung cấp cho người đọc thêm những hiểu biết về một cộng đồng có cùng niềm tin mới mẻ này. Qua đó giúp luận giải về hiện tượng thờ Hồ Chí Minh ở Việt Nam một cách đầy đủ và thuyết phục hơn
giá trị nhân văn của hiện tượng tin thờ Hồ Chí Minh
18:32 07/07/2026
Trong các nghiên cứu riêng về hiện tượng tin – thờ Hồ Chí Minh (HCM) có lẽ chưa có công trình nào bài bản có quy mô để thể hiện được hết các chiều cạnh của nó. Vì thế rất nhiều cộng đồng, kể cả nhà nghiên cứu, nhà quản lý, và cơ quan xây dựng chính sách còn chịu ảnh hưởng bởi tư duy báo chí nên nhìn nhận về hiện tượng này nếu không lệch lạc thì cũng quá ư e dè và thận trọng.
Bài viết này là kết quả chắt lọc từ những nghiên cứu quan sát tham dự, phỏng vấn sâu, tổng hợp các câu chuyện cuộc đời, điều tra xã hội học của chúng tôi trong các năm 2023 – 2025. Với cách tiếp cận giá trị học, giá trị tôn giáo, bài viết tập trung vào làm rõ các giá trị nhân văn trong sinh hoạt tại gia và sinh hoạt hội đoàn của cộng đồng tin – thờ HCM ở Việt Nam. Hy vọng sẽ đem lại một cách nhìn khách quan hơn về hiện tượng mới mẻ này trong đời sống tâm linh, tinh thần ở VN.
Key word: Giá trị, giá trị nhân văn, tu gia, thờ HCM
ps: mọi tham khảo trích dẫn ở đây phải tuân thủ đúng luật bản quyền và các quy định về trích dẫn nguồn
Thờ chủ tịch Hồ Chí Minh ở Việt Nam
17:03 28/08/2025
thờ chủ tịch HCM ở Việt Nam đã xuất hiện khoảng hơn 20 năm. Loại hình này đã từng bị các cơ quan chức năng đưa vào dạng đạo lạ, tà đạo và có nhiều ứng xử cực đoan. Từ năm 2011 Viện nghiên cứu tôn giáo với cách tiếp cận tôn giáo học, soi rọi từ các công bố quốc tế về những loại hình tương tự đã đưa ra khái niệm hiện tượng tôn giáo mới để định danh cho loại hình này. Mặc dù có khá nhiều các phân loại khác nhau về loại hình này và cho đến nay vẫn chưa hoàn toàn thống nhất giữa giới học thuật và giới quản lý về hiện tượng Thờ HCM ở Việt Nam. Người mắc kẹt ở giữa chính là các cộng đồng tin - thờ Hồ Chủ tích. Bài viết là một nghiên cứu mở màn cho chuỗi các nghiên cứu về thờ HCM ở Việt Nam. Bài viết đã được tuyển đăng trên tạp chí nghiên cứu tôn giáo số 2 năm 2025. cùng hai bài viết khác của Nguyễn Thj Yên và Đố Thị Thanh Hương. Hy vọng các nghiên cứu này sẽ góp phần thay đổi nhận thức của các giới chức quản lý và cộng đồng về một loại hình tâm linh tôn giáo mới ở VN hiện nay.
Phủ Bóng - Nguyệt Du Cung
15:53 05/06/2024
Đây là bài viết về phủ bóng với cách tiếp cận tôn giáo học nhằm làm sáng tỏ vai trò và vị trí của phủ bóng trong tâm thức dân gian Kẻ Giày nói riêng và tâm thức tôn giáo nói chung. Bài đã đăng trên tạp chí nghiên cứu tôn giáo.
THỜ MẪU LIỄU Ở VIỆT NAM - NHỮNG GIÁ TRỊ KHÁC BIỆT
18:56 01/08/2023
Viết về thờ Nữ thần nói chung, về thờ mẫu ở VN nói riêng đã có khá nhiều các nghiên cứu được thực hiện dưới các dạng khác nhau như lược sử thần tích và bình luận (Đặng Văn Lung); Nghiên cứu mô tả dân tộc học có Bùi Văn Tam (2016); So sánh khái quát và nâng lên thành lý luận (Ngô Đức Thịnh 2014); Nghiên cứu ca từ nghi lễ (Barly Norton 2010 ); Nghiên cứu phân tích dưới góc độ nhân học, tâm lý học tôn giáo và tâm lý bệnh học (Nguyễn Ngọc Mai 2013), Nguyễn Thị Hiền (2011)…Ngoài ra còn rất nhiều các bài viết đơn lẻ tiếp cận ở nhiều góc độ khác nhau của hình thức tôn giáo dân gian này (cả phương diện điện thần, ca từ, trang phục, bản hội….). Từ đó cho thấy đây là một loại hình tôn giáo dân gian rất đặc biệt. Đặc biệt cả phương diện thần tích và nghi lễ, nhưng làm nổi rõ giá trị khác biệt của nó thì gần như chưa có một tổng kết riêng biệt nào. Bài viết này tập trung vào tìm hiểu những giai thoại, thần tích, câu chuyện lưu truyền trong các tài liệu đã có về nhân vật thần Mẫu Liễu Hạnh. Kết hợp với cách thức thờ phụng, niềm tin của tín đồ vào Thánh mẫu; phương thức thực hành nghi lễ và những giá trị thặng dư mà thông qua việc thờ cúng, tham gia bản hội thực hành nghi lễ thờ Mẫu các cá nhân, cộng đồng có được. Từ những cứ liệu này bài viết chắt lọc và làm nổi lên những giá trị khác biệt của hiện tượng thờ Mẫu Liễu Hạnh, thông qua đó góp phần lý giải sức sống mãnh liệt của hiện tượng thờ Mẫu ở VN.
sách mới: Phụ nữ Thăng Long - Hà Nội
00:03 23/12/2019
Cuốn sách là một tài liệu tổng hợp về cả phương pháp, cách tiếp cận và sử dụng tư liệu. Tất cả chỉ nhằm một mục đích duy nhất là làm nổi rõ chân dung, những đong góp tạo dựng và cống hiến thầm lặng của một nửa thế giới là phụ nữ cho mảnh đất nghìn năm văn hiến. Vì thế đây cũng là cuốn sách đầu tiên và duy nhất viết về phụ nữ Thăng Long - Hà Nội và những đóng góp của họ trên mọi lĩnh vực của cuộc sống: gia đình - cộng đồng - xã hội.
Giá trị văn hóa của Mộc Bản
00:49 26/11/2017
Mộc bản là kho di sản quý giá còn lưu lại đến nay nhưng không phải ai cũng được tiếp cận và biết được hết giá trị của nó. Ngoài giá trị về những kiến thức tôn giáo, Mộc bản còn lưu trữ rất nhiều những dung lượng kiến thức khác về chính trị, luật pháp, y học, nghệ thuật...
Nghiên cứu tôn giáo truyền thống ở Việt Nam những thành tựu và thách thức
11:02 03/01/2017
1. Khái niệm về TGTT và những tranh luận
Tôn giáo truyền thống là khái niệm mà Viện nghiên cứu tôn giáo đưa ra trong những năm trở lại đây để chỉ một loại hình tôn giáo vẫn thường được gọi bằng khái niệm tín ngưỡng/ tín ngưỡng dân gian. Trên thực tế thì loại hình tôn giáo này cũng đã được giới học thuật thế giới gọi bằng nhiều khái niệm khác nhau tùy theo cách tiếp cận khác nhau với loại hình tôn giáo này mà nó được gọi là ‘tôn giáo sơ khai’ (Tocarep); “Tôn giáo nguyên thủy”(Unixôn Uônlixơ); Đa thần luận (Vônnay, 1971 , Oguytsto Conto 1910 ) hay “tôn giáo trình độ thấp” (Tomaxow A helixow (1940); “tôn giáo tự nhiên” (Tile) hoặc “Đa thần giáo”…
Giới thiệu về Kinh nghiệm và Thành tích nghiên cứu của TS Nguyễn Ngọc Mai
1. Kinh nghiệm và thành tích nghiên cứu trong 5 năm gần đây 1.1. Hướng nghiên cứu chính theo đuổi: * Văn hóa dân gian ; Văn hóa Hà Nội; * Các loại hình tôn giáo truyền thống * Các vấn đề văn hóa, xã hội 1.2. Danh sách đề tài/dự án nghiên cứu tham gia và chủ trì thực hiện có liên...
- Đang truy cập26
- Hôm nay1,838
- Tháng hiện tại93,405
- Tổng lượt truy cập9,674,665