Trang web của Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát triển Văn hóa Phương Đông
Chia sẻ tri thức, khai thông trí tuệ
Cộng đồng tin - thờ chủ tịch hồ chí minh tại các điện tư gia ở Việt Nam qua khảo sát điều tra thực tế
14:11 10/07/2026
Nghiên cứu hiện tượng tin - thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh (Hồ Chí Minh) cho đến nay chủ yếu vẫn là những nghiên cứu lồng ghép với các hiện tượng tôn giáo mới khác, hơn là tách từng loại hình để khảo sát khách quan về những chủ thể thực hành. Với cách tiếp cận nhân học tôn giáo, xã hội học tôn giáo, bài viết cung cấp những thông tin chân thực, khách quan về cộng đồng tin - thờ Hồ Chí Minh ở các điện tư gia tại Việt Nam hiện nay qua các số liệu điều tra thực tế (định lượng và định tính) mà nhóm nghiên cứu đã thực hiện trong các năm 2024 - 2025. Bài viết cung cấp những thông tin cơ bản nhất về chủ thể tin - thờ Hồ Chí Minh nhằm cung cấp cho người đọc thêm những hiểu biết về một cộng đồng có cùng niềm tin mới mẻ này. Qua đó giúp luận giải về hiện tượng thờ Hồ Chí Minh ở Việt Nam một cách đầy đủ và thuyết phục hơn
giá trị nhân văn của hiện tượng tin thờ Hồ Chí Minh
18:32 07/07/2026
Trong các nghiên cứu riêng về hiện tượng tin – thờ Hồ Chí Minh (HCM) có lẽ chưa có công trình nào bài bản có quy mô để thể hiện được hết các chiều cạnh của nó. Vì thế rất nhiều cộng đồng, kể cả nhà nghiên cứu, nhà quản lý, và cơ quan xây dựng chính sách còn chịu ảnh hưởng bởi tư duy báo chí nên nhìn nhận về hiện tượng này nếu không lệch lạc thì cũng quá ư e dè và thận trọng.
Bài viết này là kết quả chắt lọc từ những nghiên cứu quan sát tham dự, phỏng vấn sâu, tổng hợp các câu chuyện cuộc đời, điều tra xã hội học của chúng tôi trong các năm 2023 – 2025. Với cách tiếp cận giá trị học, giá trị tôn giáo, bài viết tập trung vào làm rõ các giá trị nhân văn trong sinh hoạt tại gia và sinh hoạt hội đoàn của cộng đồng tin – thờ HCM ở Việt Nam. Hy vọng sẽ đem lại một cách nhìn khách quan hơn về hiện tượng mới mẻ này trong đời sống tâm linh, tinh thần ở VN.
Key word: Giá trị, giá trị nhân văn, tu gia, thờ HCM
ps: mọi tham khảo trích dẫn ở đây phải tuân thủ đúng luật bản quyền và các quy định về trích dẫn nguồn
THE DATA BASE OF RELIGIOUS HISTORY
16:13 04/02/2026
Là chương trình được triển khai trên toàn thế giới nhằm thu thập và cung cấp các tư liệu, thông tin về các hiện tượng tôn giáo mới trên toàn thế giới. Các thông tin tham gia của các tác giả được coi như xuất bản quốc tế và chương trình kỳ vọng sẽ đem lại nguồn dữ liệu khổng lồ cho các nhà nghiên cứu tôn giáo và những ai muốn tìm hiểu về NRM (new religion moverment) trên thế giới.
tiếp xúc cộng đồng Tu gia phương Nam
11:48 20/12/2025
Đây là cuộc tiếp xúc quy mô rộng nhất của nhóm nghiên cứu đề tài cấp bộ thuộc Viện HLKHXHVN đối với cộng đồng thờ HCM ở Việt Nam nói chung và các tỉnh phía Nam nói riêng.
Thờ chủ tịch Hồ Chí Minh ở Việt Nam
17:03 28/08/2025
thờ chủ tịch HCM ở Việt Nam đã xuất hiện khoảng hơn 20 năm. Loại hình này đã từng bị các cơ quan chức năng đưa vào dạng đạo lạ, tà đạo và có nhiều ứng xử cực đoan. Từ năm 2011 Viện nghiên cứu tôn giáo với cách tiếp cận tôn giáo học, soi rọi từ các công bố quốc tế về những loại hình tương tự đã đưa ra khái niệm hiện tượng tôn giáo mới để định danh cho loại hình này. Mặc dù có khá nhiều các phân loại khác nhau về loại hình này và cho đến nay vẫn chưa hoàn toàn thống nhất giữa giới học thuật và giới quản lý về hiện tượng Thờ HCM ở Việt Nam. Người mắc kẹt ở giữa chính là các cộng đồng tin - thờ Hồ Chủ tích. Bài viết là một nghiên cứu mở màn cho chuỗi các nghiên cứu về thờ HCM ở Việt Nam. Bài viết đã được tuyển đăng trên tạp chí nghiên cứu tôn giáo số 2 năm 2025. cùng hai bài viết khác của Nguyễn Thj Yên và Đố Thị Thanh Hương. Hy vọng các nghiên cứu này sẽ góp phần thay đổi nhận thức của các giới chức quản lý và cộng đồng về một loại hình tâm linh tôn giáo mới ở VN hiện nay.
Phủ Bóng - Nguyệt Du Cung
15:53 05/06/2024
Đây là bài viết về phủ bóng với cách tiếp cận tôn giáo học nhằm làm sáng tỏ vai trò và vị trí của phủ bóng trong tâm thức dân gian Kẻ Giày nói riêng và tâm thức tôn giáo nói chung. Bài đã đăng trên tạp chí nghiên cứu tôn giáo.
nguồn lực tín ngưỡng, tôn giáo ở Nam định
15:37 05/06/2024
là một địa bàn với trữ lượng các cơ sở TNTG dày đặc nhưng Nam Định chưa bao giờ chú ý đến khía cạnh tận dụng nguồn lực TNTG để phát triển KT-XH. Bài viết dưới đây dựa trên cuộc khảo sát kéo dài 2 tháng của nhóm nghiên cứu về TNTG ở Nam định và tập trung vào các nội dung nguồn lực TNTG là gì, hiểu như thế nào về giá trị của TNTG với tư cách là nguồn lực để thúc đẩy phát triển kt- xh. đồng thời cũng chỉ ra vai trò của quản lý nhà nước trong việc phát huy nguồn lực TNTG.
báo cao khoa học về Bửu sơn Kỳ hương và các hệ phái
22:22 25/11/2023
Báo cao chuyên đề tại sinh hoạt khoa học ở viện nghiên cứu tôn giáo
hội thảo khoa học: Vai trò của chùa Thưa trong hệ thống chùa thờ quốc sư Từ Đạo Hạnh
22:15 27/09/2023
sau 3 tháng triển khai từ điền dã cơ sở khắp các quận nội thành liên quan đến Thánh Láng; tổ chức sưu tầm và dịch thuật tài liệu liên quan. Có sự hỗ trợ của Thầy Thích tâm hiệp về tư liệu và đặc biệt sự hỗ trợ vô điều kiện của Đại Đức Thích Quảng Nghĩa và các Tự viện. Hội thảo " Vai trò của chùa Thưa trong hệ thống chùa thờ quốc sư Từ Đạo Hạnh" đã thành công trên mong đợi.
Đặc biệt hội thảo thu hút được Thiền sư, nhà nghiên cứu Phật học tiếng tăm Lê Mạnh Thát và nhiều Tu sĩ, các chuyên gia hàng đầu tham gia viết bài. CHùa Thưa mặc dù còn tồn tại rất khiêm tốn trong khu cơ quan của viện khoa học công nghệ giao thống số 1252 đường Láng, nhưng sau hội thảo này vị thế và tầm vóc của nó cùng Từ Nương ( vị thần chủ tại đây) đã vượt thời gian hàng chục thế kỷ để khẳng định vị thế của nó trong hệ thống chùa liên quan đến quốc sư Từ Đạo Hạnh.
Hội thảo đã được ba cơ quan truyền thông đưa tin là đài truyền hình Hà Nội, VTC 6 và Phật sự online. Toàn bộ kết quả của Hội thảo đã được tổng luận lại và đăng ở dưới đây.
hội thảo về Bến Bạc và đền cô Bơ bến Bạc
01:15 09/08/2023
hội thảo về Bến bạc và đền cô Bơ Bến Bạc đã không chỉ đem lại những kết quả nghiên cứu mới về Bến Bạc mà còn cho thấy mối liên hệ gắn bó hữu cơ giữa Bến Bạc với đền Cô Bơ và dòng chảy sông Hồng. Đặc biệt với các căn cứ, sử liệu đã tái hiện lại vị thế của làng Bạc với đủ cơ cấu Sĩ - Nông - Công - Thương và là làng nơi có cảng sông lớn ngay từ những năm đầu Công nguyên.
THỜ MẪU LIỄU Ở VIỆT NAM - NHỮNG GIÁ TRỊ KHÁC BIỆT
18:56 01/08/2023
Viết về thờ Nữ thần nói chung, về thờ mẫu ở VN nói riêng đã có khá nhiều các nghiên cứu được thực hiện dưới các dạng khác nhau như lược sử thần tích và bình luận (Đặng Văn Lung); Nghiên cứu mô tả dân tộc học có Bùi Văn Tam (2016); So sánh khái quát và nâng lên thành lý luận (Ngô Đức Thịnh 2014); Nghiên cứu ca từ nghi lễ (Barly Norton 2010 ); Nghiên cứu phân tích dưới góc độ nhân học, tâm lý học tôn giáo và tâm lý bệnh học (Nguyễn Ngọc Mai 2013), Nguyễn Thị Hiền (2011)…Ngoài ra còn rất nhiều các bài viết đơn lẻ tiếp cận ở nhiều góc độ khác nhau của hình thức tôn giáo dân gian này (cả phương diện điện thần, ca từ, trang phục, bản hội….). Từ đó cho thấy đây là một loại hình tôn giáo dân gian rất đặc biệt. Đặc biệt cả phương diện thần tích và nghi lễ, nhưng làm nổi rõ giá trị khác biệt của nó thì gần như chưa có một tổng kết riêng biệt nào. Bài viết này tập trung vào tìm hiểu những giai thoại, thần tích, câu chuyện lưu truyền trong các tài liệu đã có về nhân vật thần Mẫu Liễu Hạnh. Kết hợp với cách thức thờ phụng, niềm tin của tín đồ vào Thánh mẫu; phương thức thực hành nghi lễ và những giá trị thặng dư mà thông qua việc thờ cúng, tham gia bản hội thực hành nghi lễ thờ Mẫu các cá nhân, cộng đồng có được. Từ những cứ liệu này bài viết chắt lọc và làm nổi lên những giá trị khác biệt của hiện tượng thờ Mẫu Liễu Hạnh, thông qua đó góp phần lý giải sức sống mãnh liệt của hiện tượng thờ Mẫu ở VN.
sách mới
01:57 26/09/2021
Cuốn sách là kết quả nghiên cứu của đề tài cấp bộ do nhóm nghiên cứu tôn giáo dân gian thực hiên trong 2 năm 2017 - 2018. Công trình đi sâu vào trình bày thực trạng biến đổi của TGDG và những ảnh hưởng của nó đối với phát triển bền vững ở VN.
sứ mệnh lịch sử của Bửu Sơn Kỳ Hương và các tôn giáo nội sinh Nam bộ
16:39 03/07/2021
Thuật ngữ tôn giáo nội sinh Nam bộ cho đến nay không còn xa lạ với bất kỳ nhà nghiên cứu tôn giáo nào ở Việt Nam. Khái niệm nhằm chỉ các tôn giáo được sản sinh bởi các ông Đạo khu vực đồng bằng sông cưu Long thời gian cuối XVIII – đầu XIX. Bao gồm: Bửu sơn Kỳ hương gắn với người sáng lập là Đoàn Văn Huyên , Tứ ân Hiếu nghĩa gắn với nhân vật Ngô Lợi, Hòa Hảo gắn với Huỳnh Phú Sổ và Phật giáo hiếu nghĩa Tà Lơn gắn với nhân vật Nguyễn Văn An…cho đến nay mặc dù vẫn tồn tại như những chi phái tôn giáo độc lập.Tuy nhiên, qua khảo sát về lịch sử phát triển, quá trình hoạt động, tôn chỉ mục đích đặc biệt là phương châm hành đạo và những đóng góp cho vùng văn hóa Nam bộ nói riêng và cả nước nói chung cho thấy các tôn giáo này có rất nhiều điểm tương đồng. Một trong những điểm chung đó mà chúng tôi đề cập ở đây chính là sứ mệnh của nó thời kỳ khởi thủy. Bài viết đã được đăng trên tạp chí nghiên cứu tôn giáo số 10/2020.
Hoat động từ thiện tại huyện Hạ Lang, Cao Bằng
22:05 22/01/2018
Đoàn thiện nguyện của trung tâm nghiên cứu văn hóa Cổ phương Đông chụp ảnh lưu niệm với cán bộ xã Cô Ngân, huyện Hạ Lang, Cao Bằng trong đợt thiện nguyện tháng 1/ 2018 nhân dịp tết Mậu Tuất
Hoạt động thiện nguyện chia quà tết cho hộ nghèo tại Cao Bằng
21:59 22/01/2018
chủ hộ nghèo với những xuất quà tết do Trung tâm nghiên cứu văn hóa cổ phương Đông tổ chức ngày 20/1/ 2018
triết lý nhân sinh trong tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương
Triết lý nhân sinh trong tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương * Thờ cúng Hùng Vương ở Việt Nam là một diễn trình lịch sử truy tìm về cội rễ Thờ cúng Hùng vương cho đến nay đã trở nên quá quen thuộc với người Việt Nam, vấn đề...
- Đang truy cập22
- Hôm nay3,459
- Tháng hiện tại95,026
- Tổng lượt truy cập9,676,286